اخبار

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، در روزهای گذشته رئیس جمهور در  اجلاس روز ملی صادرات با تأکید بر حمایت مجلس و دولت از صادرات غیر نفتی گفت: دستورالعمل‌ها و تصمیمات در حوزه صادرات، حساب‌شده و با مشورت صادرکنندگان باشد.

رئیسی با بیان اینکه رشد تولید در گرو ثبات در تصمیم‌گیری‌ها است، تأکید کرد: صادر کننده و تولید کننده باید بتواند با پیش بینی کارش را جلو ببرد. یک کشاورز وقتی بذرش را میکارد باید بداند خرید آن تضمین شده است.

هرچند تأکید رئیس جمهور بر لزوم پیش بینی پذیر بودن  تجارت، تأکید درست و به جایی است، اما اخیرا برخی تصمیمات بر خلاف این مشی گرفته میشود. از جمله تصمیم وضع عوارض صادراتی بر محصولات جالیزی در فصل برداشت محصولات.

این تصمیم با انتقادات زیادی از جانب کارشناسان، کشاورزان و صادرکنندگان مواجه شده است.

• وداع با بازارهای بین ­المللی

طبق نظرات کارشناسان، درآمد کشاورزان از هر هکتار محصولات جالیزی، طی دهه گذشته، سه تا چهار برابر محصولات اساسی بوده است. اکنون محدودیت تولید و صادرات محصولات جالیزی، موجب شده انعقاد قرارداد از سوی تاجران مختلف مانند ترکیه، عمان و... برای خرید محصولات جالیزی به ­ویژه هندوانه، در استان­های مختلف از جمله بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کرمان و سایر استان­ها با چالش مواجه شود. علاوه بر این، از آنجا که امکانات لازم برای نگهداری و صادرات این محصولات به کشور‌های اروپایی میسر نیست، علاوه بر بازار اروپایی، بازار منطقه ­ای هم از دست خواهد رفت.

با تصمیم وزارت جهاد کشاورزی، درآمد تولیدکنندگان محصولات جالیزی و صادرکنندگان کاهش یافته و لطمه شدیدی به آنها وارد شده، این در حالی است که بسته حمایتی از سوی مسئولان، برای کشاورزان و تاجران این محصولات، که یک چهارم جمعیت کشور را تشکیل می­دهند و محل درآمد بخشی از آنها، محصولات جالیزی است، لحاظ نشده است.

نتیجه اخذ تصمیمات بدون درنظر گرفتن تبعات آن، رقابت دو سر باخت برای دولت و ذینفعان محصولات جالیزی است، زیرا توقف یا کاهش صادرات و تولید این محصولات، لزوما به سرعت، به تغییر الگوی کشت نمی­انجامد. حتی اگر این اتفاق رخ دهد، امکان­سنجی کشت محصولات اساسی در این زمین­های زراعی و ناترازی بازار تولید و مصرف و عرضه و تقاضا، همچنان محل بحث است.

همچنین هزینه­­ های آشکار و پنهان این تصمیم مانند افزایش بیکاری، کاهش درآمد، گسترش مهاجرت به شهرها، حاشیه­ نشینی و...، فراتر از محاسبات درباره منفعت اقتصادیِ ناشی از تغییر الگوی کشت خواهد بود. به طور مثال، محدودیت در کشت سیب­زمینی، به عنوان فعالیت اصلی برخی کشاورزان در چندین شهر استان اصفهان، بیکاری آنان را به دنبال خواهد داشت.

• آدرس غلط

تصمیمات وزارت جهاد کشاورزی درباره محدودیت صادرات محصولات جالیزی و افزایش 100 درصدی عوارض صادراتی، صدای اعتراض برخی از نمایندگان مجلس از جمله اعضای کمیسیون کشاورزی و نیز اعضای اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصولات را در آورده است.

علیرضا عباسی، نماینده مجلس معتقد است افزایش 100 درصدی عوارض، حداقل دو نتیجه نامطلوب را در پی دارد: اول از دست رفتن بازار صادراتی سال­های گذشته و دوم تشدید مشکلات معیشتی کشاورزان. به گفته این عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با وضع کردن عوارض صادراتی سنگین بر محصولات جالیزی، الگوی کشت محصول به سرعت تغییر نمی­کند و محدودیت صادرات این محصولات، آدرس غلط دادن برای خودکفایی محصولات اساسی مانند گندم است.

یکی از اعضای اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات کشاورزی اصفهان نیز بر این باور است که در شرایط فعلی اقتصاد کشور، افزایش صادرات محصولات غیرنفتی ضروری است. به گفته احمدرضا همتی، محدودیت کشت و صادرات محصولات آب‌بر جالیزی، نه تنها موجب ضرر کشاورزان و صادرکنندگان می­شود، بلکه درآمد قابل توجه دلاری کشور را نیز کاهش می­دهد و رقبا، جایگزین صادرکنندگان داخلی خواهند شد.

• سه دلیل ناپختگی

بررسی آمار و ارقام ارائه­ شده، مواد قانونی و دیدگاه­های صاحبنظران اقتصادی و کشاورزی، نشان می­دهد محدودیت­های صادرات و عوارض محصولات جالیزی، ناشی از بزرگ­نمایی، نبود اطلاعات و دانش کافی، نادرستی برخی اظهارات در حوزه­ تاثیر منفی صادرات این محصولات و آب­بر بودن آن است. مغایر بودن این تصمیم با قوانین جاری نیز محل بحث است. دلایل زیر بیانگر تصمیمات ناپخته وزارت جهاد کشاورزی، درباره محدودیت تولید محصولات جالیزی و عوارض صادراتی در سه حوزه مختلف است:

1.     تولید و صادرات: در حال حاضر، از مجموع زمین­های زراعی کشور، فقط حدود 6.6 درصد به محصولات جالیزی اختصاص دارد. همچنین میزان تولید این محصولات، حدود 29 میلیون تن است که تنها حدود 10 درصد آن، یعنی 3.2 میلیون تن صادر می­شود. مصرف حدود 90 درصدی این محصولات در داخل کشور و صادرات محدود آن، نشانه آشکاری از سیاست نادرست درباره افزایش 100 درصدی عوارض صادرات محصولات جالیزی است.

2.     آب­بر بودن: حتی با استناد به اظهارات مسئولان وزارت جهاد کشاورزی، آب­بر بودن برخی محصولات جالیزی در مقایسه با بسیاری محصولات دیگر نادرست است. بر اساس اظهارات مدیرکل دفتر امور محصولات علوفه­ای و جالیزی این وزارتخانه، محصولاتی مانند سیب و پسته، آب­بری بسیار بالاتری از هندوانه به عنوان یک محصول جالیزی دارند. بنابراین در صورت ایجاد محدودیت تولید و صادرات، این محصولات در اولویت هستند.

3.     قوانین: محدودیت صادرات محصولات جالیزی با قانون بودجه 1401، قانون احکام دائمی برنامه­های توسعه کشور،  سیاست­های کلی اقتصاد مقاومتی و قانون بهبود مستمر فضای کسب­وکار منافات دارد.

• منافات با چهار قانون! 

تصمیم وزارت جهاد کشاورزی در تعیین و افزایش صددرصدی عوارض صادرات محصولات جالیزی و محدودیت در تولید و صادرات این محصول، حداقل با چهار قانون زیر، در جهت توسعه اقتصادی کشور مغایر است:

الف- تبصره 8 قانون بودجه 1401: بر این اساس، هرگونه اعمال تغییرات در محدودیت صادرات محصولات کشاورزی، برای اجرا به شش ماه زمان نیاز دارد. بنابراین در صورت اصرار بر این موضوع، این محدودیت باید از ابتدای سال آینده لحاظ شود.

ب- ماده 23 قانون احکام دائمی برنامه­های توسعه: با توجه به این ماده، وضع عوارض یا مالیات بر کالاهای مجاز و غیریارانه­ای و جلوگیری از صادرات برای تنظیم بازار داخل، ممنوع است و در صورت محدود کردن صادرات، اعطای یارانه مستقیم به کالا ضروری است. از این رو، اقدام وزارت جهاد کشاورزی، نیازمند تصویب در شورای اقتصاد و اعمال آن پس از سه ماه، البته در صورت تصویب این شوراست. ضمن اینکه تعیین عوارض باید متناسب با یارانه مستقیم به کالای صادراتی باشد.

ج- سیاست­های کلی اقتصاد مقاومتی (سال 1392): طبق این سیاست­ها، افزایش صادرات غیرنفتی، فراتر از اقتصاد تک­محصولی، سیاست راهبردی کشور است. لذا تعیین عوارض صادراتی محصولات جالیزی و افزایش 100 درصدی آن، بدون طی کردن مسیرهای قانونی یادشده، مصداق بارز مغایرت قانونی با سیاست­های کلان و اسناد بالادستی است.

د- ماده 24 و 25 قانون بهبود مستمر فضای کسب­وکار: طبق این مواد قانونی، اخذ تصمیمات مربوط به اقتصاد کشاورزی، نیازمند لحاظ کردن نظر تشکل‌های مربوطه است و زمان اجرا باید بین سه تا شش ماه بعد از اتخاذ تصمیم باشد. همان­گونه که ملاحظه می­شود در شرایط دشوار کنونی فعالیت کسب­وکارها، اقدام وزارت جهاد کشاورزی با بهبود این فضا مناسبتی ندارد.

با این همه، شاید در نگاه اول به دلیل آب­بر بودن محصولات جالیزی، محدودیت‌ صادرات این محصولات قابل توجبه به­نظر برسد اما همان­طور که در سیاست­های کلان اقتصادی و قوانین مرتبط با فضای کسب­وکار تاکید شده، این اقدام، نیازمند تدوین طرح جامع، رعایت همه ملاحظات و توجه به منافع ذینفعان، خصوصا کشاورزان به عنوان تولیدکنندگان زحمتکش محصولات است.

• پرسش­های بدون پاسخ

نکته مغفول درباره اخذ تصمیمات یکسویه، بدون توجه به نظرات فعالان محصولات جالیزی و تاکید صرف بر آب­بر بودن محصولات یادشده به طور کلی، این است که شاخص­هایی مانند میزان آب­بری این محصولات، میزان مصرف آن در سبد خانوار، میزان اشتغال و درآمد حاصل از آن، زمین کشاورزی و فروش خام آن، در قالب «تفکیک» محصولات، لحاظ نشده و بدون توجه به این تفکیک، تعیین عوارض و نیز ایجاد محدودیت صادراتی، اجحاف در حق تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصولات است.

بدیهی است میزان خسارات حاصل از تصمیم شتابزده وزارت جهاد کشاورزی برای محدودیت صادراتی بیش از سه میلیون تن محصولات جالیزی، فقط به درآمد ناشی از آن خلاصه نمی­شود، بلکه محاسبه هزینه­های پنهان، فراتر از آمار و ارقام است. پیش از هرگونه تصمیم­گیری و صدور دستور، بخشنامه یا نظایر آن، پیامدسنجی سیاست­های اتخاذشده، ضروری است. همچنین تعیین جایگزین برای محصولات جالیزی، متقاعدسازی ذینفعان برای تغییر الگوی کشت و ارائه مشوق‌ها و تضمین برای خرید محصولات، پیش­نیاز اجرای این تصمیم است.

با این حال، دو پرسشِ بدون پاسخ، همچنان باقی است: اول اینکه چرا وزارت جهاد کشاورزی، بدون توجه به ایرادات قانونی و تبعات منفی این تصمیم، محدودیت صادرات محصولات جالیزی و افزایش عوارض صادراتی را در دستورکار قرار داد؟ دوم اینکه چرا مجلس، علی­رغم اقدام غیرقانونی وزارت جهاد کشاورزی، غیر از موضع­گیری چند نماینده، به وظیفه قانونی و نظارتی خود برای ورود قاطعانه به این موضوع، عمل نکرده است؟

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اینترستینگ انجینرینگ، یک اپراتور انسانی قادر است با استفاده از ترکیب سیستم های بینایی و فناوری های دیگر برای حس کردن محیط اطرافش، بر ناوگانی از این ربات ها نظارت کند. این روند انجام کارها را بهبود می بخشد. همچنین می توان از ربات برای انجام کارهای مختلف از جمله اسپری کردن، کنترل علف های هرز، مالچ پاشی، چمن زنی و تحلیل محصول استفاده کرد.

استیو ساندرز یکی از بنیانگذاران و مدیر ارشد اجرایی رباتیکس پلاس اعلام کرد او و تیمش با کشاورزان همکاری کرده اند تا یک ساختار ماژولی یگانه برای وسیله نقلیه ربات طراحی کنند. ماشین جدید می تواند در محیط های مختلف فعالیت کند و به همین دلیل چند منظوره است.

او در این باره می گوید: ما یک پلتفرم کشاورزی انعطاف پذیر با قدرت سازگاری با انواع مختلف محصول و همراه ابزارهایی با کاربردهای مختلف ایجاد کردیم که مزایای اتوماسیون را نیز به همراه دارد. برای سازگاری و ادامه فعالیت در جهان نوین و ایجاد آینده ای رقابتی و حافظ محیط زیست در حوزه کشاورزی، کشاورزان و باغداران باید مشکلاتشان را با اتوماسیون حل کنند، اتکا به اپراتورهای پر هزینه ماشین ها را کاهش دهند و قابلیت تصمیم گیری براساس چشم اندازهای مبتنی بر داده ها را فراهم کنند.

رئیس سازمان چای کشور گفت: با جوانه زدن دوباره ناشی از بارش های مناسب صورت گرفته خرید تضمینی برگ سبز چای تا ۱۰ آبان به مدت ۱۰ روز تمدید شد.

«حبیب جهانساز» رئیس سازمان چای کشور در گفتگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم،  اظهار داشت: تا پایان فصل برداشت چای، حدود 115 هزار تن برگ سبز چای  برداشت و 24 تا 25 هزار تن چای خشک در کشور تولید می‌شود که 25 درصد نیاز کشور را تأمین خواهد کرد.

وی افزود: خرید برگ سبز چای در سال جاری تمدید شده است و تا 10 آبان ماه سال جاری ادامه خواهد داشت.

رئیس سازمان چای کشور ادامه داد: در  تابستان سال جاری شاهد خشکسالی بودیم و چایکاران نتوانستند حجم مناسبی برگ سبز چای در فصل برداشت تحویل دهند اما باتوجه بارندگی بعد که ایجاد شد دوباره بوته های چای دوباره جوانه زدند و امکان برداشت آن وجود دارد.  

وی تصریح کرد: به همین منظور پیشنهاد افزایش زمان خرید برگ سبز چای داده شده است و کمیسیون نیز موافقت کرده است و توسط وزیر ابلاغ می‌شود. 

جهانساز گفت: چایکاران می توانند با فراغ بال چای برداشتی خود را به مراکز خرید برگ سبز تحویل دهند

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از راشاتودی، روزنامه گاردین روز شنبه در گزارشی اعلام کرد که صاحبان زمین‌های کشاورزی در بریتانیا از هر کسی که پس از کناره گیری اخیر لیز تراس به قدرت می‌رسد، می خواهند تا برنامه‌های نخست وزیر مستعفی برای ممنوعیت احداث مزارع خورشیدی در زمین‌های کشاورزی را لغو کند.

یک انجمن زمین‌داران به این روزنامه گفت که داشتن پنل‌های خورشیدی در زمین‌های کم‌بازده به آنها اجازه می‌دهد به تولید مواد غذایی در سال‌های بد کمک کنند و برق ارزانی را برای مزارع و مناطق محلی فراهم کنند.

بنا بر گزارش‌ها، تراس که روز پنجشنبه استعفا داد به همراه وزیر محیط زیست خود، برنامه ریزی کرده بودند که پنل های خورشیدی را در بیشتر زمین های کشاورزی انگلیس ممنوع کنند. در این برنامه قرار بود به دلیل امنیت غذایی، عنوان طبقه بندی "کم بازده" به "بهترین و با ارزش ترین" زمین تبدیل شود.

بر اساس اعلام وب سایت خبری کشاورزی فارمینگ یوکی Farminguk، این طرح باعث "ناراحتی و شگفتی" صاحبان این زمین‌ها شده است.

گاردین به نقل از هری تیچر، یک کشاورز انگلیسی نوشت: برای ما این منبع درآمد ثابت است. ما بدون شک از پنل‌های خورشیدی خود بیشتر از کشاورزی درآمد داریم.

بنا بر این گزارش، صنعت کشاورزی بریتانیا به شدت از بحران انرژی آسیب دیده است. در ماه اوت، مجله هفتگی کشاورزان گزارش داد که کشاورزانی که نیاز به تمدید قراردادهای انرژی خود در پاییز امسال داشتند، با افزایش هزینه‌ها تا 400 درصد مواجه شدند.

به گزارش مجله اینسایدر، یک مزرعه در بریتانیا با قبض سالانه 17 میلیون دلاری برای گاز طبیعی مورد نیاز برای گرم کردن گلخانه های خود مواجه است.

در سپتامبر، دولت لیز تراس یک بسته حمایتی شش ماهه را برای کمک به مشاغل این کشور، از جمله مزارع و شرکت‌های روستایی، برای پرداخت هزینه گاز و برق اعلام کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، محمدکاظم منزوی ظهر شنبه در نخستین جشنواره ملی موسیر به‌میزبانی شهرکرد بیان کرد: توسعه کشت و تولید گیاهان دارویی، رونق اقتصادی و بهبود معیشت خانوارها به‌ویژه در مناطق روستایی و عشایری شهرستان کوهرنگ چهارمحال و بختیاری را به‌دنبال دارد.

وی تکمیل زنجیره صنایع تبدیلی و تکمیلی در تولیدات کشاورزی چهارمحال و بختیاری را ضروری دانست و افزود: انجام کامل مراحل تولید، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه محصولات کشاورزی نیاز به حضور سرمایه‌گذاران دارد.

منزوی حمایت از توسعه کشت گیاهان دارویی در چهارمحال و بختیاری را ضروری اعلام و تصریح کرد: این اقدام در مدیریت مصرف آب، بهره‌وری تولید، افزایش سطح زیرکشت، اشتغال‌زایی، کاهش نرخ بیکاری، رونق اقتصادی، بالا رفتن میزان صادرات کالاهای غیرنفتی و رشد بازدهی در تولید تأثیرگذار است.

وی یادآور شد: بهره‌مندی از توان علمی دانش‌آموختگان بخش کشاورزی در کنار استفاده از تجربه افراد بومی و محلی می‌تواند در کشت گیاهان دارویی اقتصادی، بازارپسند و باکیفیت کمک کند.